Endónimos e exónimos

Hai uns meses foi noticia que o conselleiro de Innovación e Industria e mais o director xeral da Compañía de Radio Televisión de Galicia asinaran un convenio de colaboración que permitiría a posta en marcha dunha base de datos en liña de topónimos internacionais en galego e, ata hoxe, nada volvemos saber.

A idea é establecer uns criterios xerais de adaptación ao galego de topónimos que empregan alfabetos distintos ao latino ou que conteñen sons non existentes en galego, así como indicacións de lectura para a súa pronuncia, desde o momento que os criterios de adaptación dos topónimos estranxeiros non están unificados e en diferentes atlas, manuais e dicionarios danse solucións distintas.

Estas adaptacións chámanse por aí fóra exónimos, que veñen a ser o nome co que se designa un accidente xeográfico situado fóra da área onde se fala unha determinada língua; así, o exónimo francés para Santiago de Compostela é Saint-Jacques-de-Compostelle ou o exónimo galego para London é Londres. Estes exónimos eran a forma principal pola que os accidentes xeográficos máis importantes eran coñecidos por outros pobos ata ben entrado o século XX cando os nomes de lugares distantes eran adaptados para facilitar a pronuncia nas súas propias línguas, moitas veces malinterpretando a pronuncia orixinal.

Pero a chegada de internet tamén permitiu o acesso direto aos nomes orixinais, isto é, aos endónimos, que veñen sendo os nomes que se lle dan aos accidentes xeográficos na lingua ou linguas utilizadas onde se localiza ese accidente; así o endónimo do que nós coñecemos como Gales é Cymru, ou como o de Austria é Österreich.

europe_countries_endonym

Este desenvolvemento das comunicacións ten facilitado a aprendizaxe de endónimos por pobos moi distantes xeográfica e culturalmente e ten feito que xurdan cada vez máis máis voces desde instancias políticas que recomendan que os topónimos se utilicen na súa língua orixinal e que non se constrúan novos exónimos. Así, a ONU ten formulado recomendacións para proporcionar un nomenclátor xeográfico único en todo o mundo.

Alema falaba, nun post do seu blog, desta tendencia como dun snobismo (ou esnobismo) coma outro calquera e remataba cun Arriba os exónimos en galego! que aproveito para apoiar desde aquí cun concurso para snobs xogo para acertar con nomes de países polo seu endónimo sen guglear nin wikipediar, (agora actualizado coas respostas dos comentarios)

  1. Ningizimu Afrika, Sudáfrica
  2. Pilipinas, Filipinas
  3. Al-Jazā’ir
  4. Piruw, Perú
  5. Bhārat, India
  6. Hanguk
  7. Magyarország, Hungría
  8. Shqipëria, Albania
  9. Suomi, Finlandia
  10. Wuliwya, Bolivia
  11. Sakartvelo
  12. Kalaallit Nunaat, Grenlandia
  13. al-Urdunn
  14. Hayastan
  15. Ködörösêse tî Bêafrîka, República Centroafricana
  16. Lubnān, Líbano
  17. Crna Gora, Montenegro
  18. Sesel
  19. Zhōngguó, China
  20. Česko, Chequia

Porque a min se me enchen os oidos e sorrío por dentro cando oio falar de Capetón, longa vida aos exónimos.

9 thoughts on “Endónimos e exónimos

  1. aí aí
    duro

    o malo do tema dos exónimos é que algunha xente cae nunha perversión, que é a seguinte: “se queremos que respecten os nosos topónimos, tamén nós temos que respectar os de fóra”.

    e o que hai de fondo é o debate de se en español internacional de España debe dicirse “La Coruña” ou “A Coruña”.

    pero é un erro facer vínculos entre unha cousa e outra.

    unha cousa é que en español se diga “La Coruña” -cada idioma ten potestade en usar os exónimos que queira- e outra cousa é que se respecte a legalidade en documentos oficiais, etc.

    os cataláns din “La Corunya” e os franceses “La Corogne” e en todos os casos aparece o L… igual que acontece en castelán.

    un saúdo, opaquiño
    my hero desde que rescatou a ratiña lola :D

  2. 1.Namibia????
    2.Filipinas
    3.Andalucía
    4.Perú.
    5.Beirut.
    6.Bangcoque!!!
    7.Hungría.
    8.Siberia.
    9.Finlandés.
    10.Bolivia.
    11.Saraxjevo.
    12.Nova Celandia.
    13.Albacete.
    14.Kazajstan.
    15.África do sul.
    16.Líbano.
    17.A Coruña.
    18.Londón.
    19.Saigón.
    20.Chequia.

  3. 1. Sudáfrica
    2. Filipinas
    3. Libia
    4. Perú
    5. ?
    6. ?
    7. Hungría
    8. Albania
    9. Finlandia
    10. ?
    11. ?
    12. ?
    13. ?
    14. ?
    15. República Centroafricana
    16. ?
    17. Montenegro
    18. ?
    19. China
    20. Chequia

  4. alema, descúbrese vostede de terra adentro, Capetón de toda a vida, como foi que se adaptou do nome que levan as popas dos barcos que viñan do Sur de África :)
    cossimo, as mellores respostas, as que non respondían a nomes de países :D
    cesare, sorpréndenme os seus acertos, pero Libia de toda a vida lle é Libiya, capital Tarabulus, pregúntelle a alema ;)

  5. o 99,99% da poboación pinzaría o seu exame
    :D
    é imposible ler todos os idiomas do mundo

    e logo temos un 0,01% que soña con utopías :)

Deixa unha resposta

O teu enderezo electrónico non se publicará Os campos obrigatorios están marcados con *